Een gesmede kop gaat langer mee dan een steel. Breekt de steel van je bijl, spade, houweel of hamer, dan vervang je hem met een passende reservesteel van essen of hickory. Bij elke steel staat voor welk gereedschap hij bedoeld is, zodat je de juiste vindt.
Bij de meeste stelen staat het artikelnummer of de productnaam van het gereedschap waar hij op past. Zo is de Reservesteel voor spitvork en steekspade (0412) bedoeld voor spitvork 0411 en steekspade 5242, en de Reservesteel voor tuinspade voor tuinspade 1377. Voor bijlen kies je op model en lengte: de Reservesteel voor handbijl is er in 38 en 40 cm, de Reservesteel voor bosbijl in 60, 70 en 80 cm, en de Reservesteel voor vel- en kloofbijl in 70, 80 en 90 cm. Meet bij twijfel de lengte van je oude steel en kijk naar het artikelnummer op je gereedschap of de factuur.
Essen of hickory?
Spade-, schop-, hak- en harkstelen zijn van essen, een taaie Europese houtsoort die al generaties voor gereedschapsstelen wordt gebruikt. Bijlstelen en stelen voor sappies en kloofhamers zijn er in essen en in hickory. Hickory staat bekend om zijn taaiheid en schokopname en is iets zwaarder: de Reservesteel voor kloofhamer weegt 800 g in essen en 950 g in hickory. Je kunt een bijl met essen steel ook voorzien van een hickory steel van dezelfde maat, of andersom.
T-greep, D-greep of knopsteel?
Voor spades kun je vaak kiezen uit drie handgrepen. Een T-greep is compact en geeft goede controle bij het steken. Een D-greep sluit je hand helemaal in en is prettig met werkhandschoenen. Een knopsteel is langer, bij de tuinspade en rooispade 100 cm tegen 90 cm voor de T- en D-greep. Daarmee werk je rechter op. Je kunt bij vervanging gerust voor een andere greep kiezen dan je had, zolang de steel voor jouw spade bedoeld is.
Hoe vervang je een bijlsteel?
Zaag de oude steel vlak onder de kop af en drijf de rest met een doorslag uit het oog, in de richting waarin de steel er oorspronkelijk in is gezet. Pas de nieuwe steel aan met een rasp tot hij strak in het oog schuift. Sla hem erin door met de steel rechtop een paar keer op een stevige ondergrond te stoten, of door op het uiteinde te kloppen. Zaag het uitstekende deel af, sla een wig in de zaagsnede bovenin en controleer of de kop recht en vast zit. Een spade- of houweelsteel werkt volgens hetzelfde idee: oude steel eruit, nieuwe passend maken en goed vastzetten.
Stelen voor hamers, hakken en kleine handgereedschappen
Er zijn ook stelen voor hamers en mokers van 60 tot 90 cm, voor de straatmakershamer (18 cm), voor houwelen (90 cm), voor de handbagger (90 of 100 cm) en voor hakken met een steel van 105 tot 160 cm. Voor klein handgereedschap zijn er essen handvatten van 14 cm en knopstelen van 48 cm, met een boring van 8 of 10 mm. Zo houd je ook je kleinste gereedschap in gebruik.
Kijk eerst naar het artikelnummer of de naam van je gereedschap; bij de meeste reservestelen staat precies voor welk product ze bedoeld zijn. Voor bijlen telt vooral het model en de steellengte. Meet je oude steel van onder de kop tot het uiteinde. Kom je er niet uit, neem dan contact met ons op en vermeld het artikelnummer of de maten.
Kan ik een hickory steel op een bijl met essen steel zetten?
Ja, als de steel voor hetzelfde model en dezelfde lengte bedoeld is. Veel bijlstelen zijn er in beide houtsoorten met dezelfde maat, zoals de Reservesteel voor handbijl in 38 en 40 cm. De bijl wordt met hickory iets zwaarder. Verder werkt de bijl hetzelfde.
Waarom zit mijn bijlkop los?
Een kop gaat meestal los doordat het hout krimpt als het uitdroogt, bijvoorbeeld in een warme, droge ruimte. Ook missers waarbij de steel net onder de kop het hout raakt, maken de verbinding zwakker. Een kleine speling los je soms op met een extra wig. Zit de kop echt los of is de steel gescheurd, vervang dan de steel.
Moet ik een nieuwe steel behandelen?
Een paar keer inwrijven met lijnolie houdt het hout soepel en beschermt het tegen vocht en uitdrogen. Breng een dunne laag aan, laat het intrekken en veeg het overschot af. Herhaal dat af en toe, vooral als het hout er dof en droog uitziet. Lak liever niet, want een gelakte steel kan glad worden in de hand.
