Hoe veen zich gedraagt
Veen is ontstaan uit plantenresten die onder water nooit helemaal zijn verteerd. Humusrijke tuingrond lijkt erop: donker, licht van gewicht en vol organisch materiaal, vaak na jaren compost. Voor de spade gedragen ze zich bijna hetzelfde.
Die grond houdt veel water vast en voelt sponzig aan. Er zitten vezels, oude plantresten en graswortels in die zich niet laten wegduwen. Een bot blad drukt ze in elkaar en schuift eroverheen. Droogt veen helemaal uit, dan neemt hij daarna slecht water op.
Wanneer en hoe diep
Bewerk veen niet als hij verzadigd is. Je trapt de grond dan dicht en tilt bij elke steek vooral water. Wacht tot de bovenlaag na een paar droge dagen kruimelig is. In veel tuinen met veen staat het grondwater hoog, dus dat moment komt vaak pas laat in het voorjaar.
Keer de grond niet dieper om dan de donkere bovenlaag. Daaronder ligt soms natte, zure of ongerijpte grond die je niet bovenop wilt hebben. Een steek diep is meestal genoeg.
Een breed blad met een scherpe snede
Omdat de grond zacht is, gaat elk blad erin. Wat telt is dat het blad de vezels doorsnijdt en veel grond meeneemt. Een breed, recht blad doet allebei.
- Spitspade: stevig recht blad voor het grote spitwerk. 75 cm met T-greep (2440 g) of knopsteel van 85 cm (2300 g).
- Tuinspade: recht blad, ook voor het afsteken van kanten. T-greep 2440 g, D-greep 2300 g, knopsteel 2300 g.
- Holle verplantspade: hol blad dat de kluit vasthoudt als je in losse humusgrond verplant. 1450 g met T-greep.
Houd de snede scherp. Een paar halen met een vijl voor je begint scheelt in vezelige grond meer dan extra kracht.
Gewicht doet hier weinig
In klei helpt het gewicht van een spade mee. In veen niet: het blad zakt er toch wel in. Het gewicht voel je vooral bij het tillen van natte grond. Wie liever lichter werkt, verliest in veen weinig met een kleiner blad.
De Damesspade Elke (1500 g, met trede) en de Damesspade model 1376 (1600 g met T-greep) scoren in de spadekiezer net zo hoog op veen als de grote spades. Een trede helpt in veen minder dan in klei, maar is prettig als de grond na een droge periode toch wat vaster is.
