Wat maakt tuingereedschap professioneel?
Het verschil zit niet in de kleur of het merk op de steel. Het zit in wat het gereedschap doet na een jaar dagelijks werk. Een hovenier steekt, wrikt en hakt elke dag, ook in klei, puin en grond vol wortels. Daar bezwijkt goedkoop gereedschap op een vaste plek: de overgang van blad naar huls.
Bij een geperst blad wordt die huls vaak apart gevormd en vastgelast of geklonken. Bij een gesmeed blad zijn blad en huls één stuk staal. Er is geen naad die kan scheuren als je de steel als hefboom gebruikt. Krumpholz smeedt sinds 1799 in Grafengehaig in het Frankenwald, van Zweeds koolstofstaal. Koolstofstaal laat zich hard maken en weer scherp slijpen.
Let bij professioneel handgereedschap voor de tuin op:
- Blad en huls uit één stuk gesmeed.
- Een trede of brede bovenrand, zodat je met je voet kracht zet zonder door je schoenzool te trappen.
- Een steel van essen of staal die past bij het werk.
- Losse reservestelen, zodat een gebroken steel geen nieuw gereedschap betekent.
- Garantie op materiaal en afwerking. Krumpholz geeft levenslange garantie op materiaal- en fabricagefouten.
Spades voor dagelijks werk: Engels model met trede
De spade is het gereedschap dat het meest te verduren krijgt. Voor zwaar, dagelijks spitwerk kiezen veel hoveniers een Engels model. Dat is een spade uit één stuk staal met een stalen steel en een trede. Je zet je volle gewicht erop zonder dat er iets kan buigen of loskomen.
Krumpholz maakt het Engels model in drie bladvormen:
- Tuinspade Engels model met trede: recht blad voor spitten, planten en rechte kanten.
- Puntspade Engels model met trede: voor harde klei en stenige grond.
- SHARK spade Engels model met trede: snijkant met punten die door wortels gaat.
Alle drie staan op een stalen steel van 90 cm en wegen 2850 gram. Je kiest een T-greep, een D-greep of een houten knop.
Werk je liever met hout in de hand, dan is de gesmede Tuinspade met essen steel de klassieke keuze. Voor sleuven en drainage is de Drainagespade er, met een smal blad van 40 x 14 cm.
Rooien: rooispades en zware hakken
Struiken eruit, een haag verwijderen, een stronk loskrijgen. Daarvoor is een gewone spade te breed. Een rooispade heeft een smal, stevig blad waarmee je gericht wortels doorsteekt.
- Rooispade model 1778: 2000 gram, uit één stuk gesmeed met trede, essen T-steel van 75 cm.
- Rooispade model 1378: de zware uitvoering, 2700 tot 3000 gram, met een steel van 90 of 100 cm. Daarmee wrik je stobben en struiken los.
- Lichte rooispade: 1250 gram, met een inkeping in het blad die de wortel vasthoudt en netjes doorsnijdt.
Wortels die te dik zijn om door te steken, hak je door. Daarvoor zijn de zware hakken. Een Wortelhak heeft aan de ene kant een bijl en aan de andere een hakblad. Een Houweel heeft een pikpunt en een hakblad, met een kop van 1500 of 2500 gram aan een steel van 90 cm. De Rooihak en de Stobbenhak zijn uit één stuk gesmeed, met een steel van 105 cm.
Het werk gaat in die volgorde: grond rond de stronk wegsteken, wortels doorhakken, dan wrikken. Wrik niet met een spade aan een stronk die nog vastzit. Daar is een breekijzer voor.
Spitvorken voor zware en doorwortelde grond
Een spitvork gaat makkelijker in vaste grond dan een spade, omdat er minder staal de grond in moet. In klei blijft er ook minder aan plakken. Bij het verplanten van struiken beschadig je met tanden minder wortels dan met een blad.
- Spitvork met bajonetpunten: spitse punten voor vaste en doorwortelde grond.
- Spitvork met lanspunten: bredere punten om zware, natte grond in grote happen te keren.
- Spitvork met langetten: stalen strips langs de steel, voor werk waarbij je veel wrikt.
De eerste twee hebben een T-greep van 80 cm of een D-greep van 75 cm. De spitvork met langetten heeft een steel van 95 cm. Wil je de grond diep losmaken zonder hem om te keren, kijk dan naar de Woelvork met trede.
Bestrating en grondwerk: schoppen, koevoeten en mokers
Veel hovenierswerk is half bouwwerk: een pad aanleggen, een schutting zetten, oude bestrating eruit. Daarvoor heb je ander gereedschap nodig dan in de border.
Voor grind, puin en vaste aarde is de Gesmede schop gemaakt, 2500 gram aan een essen steel van 130 cm. De schoppen in EURO-kwaliteit, zoals de Beierse schop EURO, zijn oliegehard volgens DIN, met een doorgelaste huls en geslepen werkkanten.
Om te wrikken en te tillen:
- Koevoet zeskant Ø 18 mm, van 60 tot 120 cm, voor spijkers trekken en wrikken.
- Breekijzer met gebogen voet, van 125 tot 200 cm, om zware lasten zoals stenen op te lichten en te verschuiven.
- Ontkistingsijzer, voor het losmaken van bekisting.
Om te slaan:
- Voorhamer en Slegel, met een kopgewicht vanaf 3 kilo, voor palen inslaan en sloopwerk.
- Straatmakershamer Berlijns model, met een korte essen steel van 18 cm, voor het zetten van klinkers.
Kies een moker op het werk, niet op het zwaarste getal. Een te zware kop maakt je slagen onnauwkeurig en je bent sneller moe.
Afwerking: graskantsteker en scherpe randen
Een tuin ziet er pas af uit met strakke kanten. Een graskantsteker snijdt recht naar beneden door de zode. Je zet hem op de lijn, stapt op de trede en schuift steeds een stukje op.
De Graskantsteker van Krumpholz is gesmeed uit één stuk, met trede en een essen T-steel van 85 cm. Hij weegt 1400 gram. Werk langs een gespannen touw of een plank, dan blijft de rand recht.
Hou de snijkanten van al je steekgereedschap scherp. Een scherpe spade of kantsteker gaat met minder kracht door zoden en wortels. Met een platte vijl haal je de snijkant in een paar halen weer op.
Stalen of essen steel, en reservestelen
Een stalen steel buigt niet en breekt zelden. Hij is wel zwaarder en geeft schokken harder door aan je handen. Daarom zit hij vooral op spades voor zwaar spitwerk, zoals het Engels model.
Essen is het klassieke hout voor gereedschapsstelen. Het is taai, veert een beetje mee en ligt prettig in de hand. Als een essen steel na jaren breekt, is het blad meestal nog goed.
Daarom verkopen we reservestelen per model, onder andere:
- Reservesteel voor rooispade, met T-greep, D-greep of knop.
- Reservesteel voor houweel, 90 cm.
- Reservesteel voor hamer en moker, 60 tot 90 cm.
- Reservesteel voor schop 130 cm.
- Reservesteel voor graskantsteker, 85 cm.
Een steel vervangen doe je zelf, met eenvoudig gereedschap. Je houdt het blad dat je kent, en je hoeft niet het hele gereedschap opnieuw te kopen. Olie een essen steel af en toe met lijnolie, dan droogt hij niet uit en krijg je minder splinters.
