Wanneer plant je rozen?
Het hangt af van hoe je de roos koopt.
Wortelnaakte rozen, zonder pot en zonder aarde om de wortels, plant je in het rustseizoen. Dat loopt van eind oktober tot in april, als het niet vriest en de grond niet te nat is. Najaarsplanting heeft een voordeel: de wortels groeien de hele winter door en de roos heeft in het voorjaar een voorsprong.
Rozen in een pot kun je het hele jaar planten, behalve bij vorst of grote hitte. Plant je ze in de zomer, geef dan de eerste weken flink water.
Zet een roos niet op een plek waar eerder rozen hebben gestaan. Veel tuiniers zien dan dat de nieuwe roos slecht aanslaat. Dit heet rozenmoeheid. Kan het niet anders, vervang dan een flinke kuil grond door grond van elders in de tuin.
Hoe maak je een goed plantgat voor een roos?
Rozen wortelen diep en blijven jaren op dezelfde plek staan. Neem dus de tijd voor het plantgat.
- Kies een plek met minstens zes uur zon per dag en wat luchtstroming. Dan heb je minder last van schimmels.
- Steek een gat van ongeveer 40 bij 40 cm en net zo diep. Een spade met een smal blad, zoals een borderspade, is hier handig. Je komt er ook makkelijk mee tussen andere planten.
- Maak de bodem van het gat nog een spit diep los met een spitvork, zeker op klei. Rozenwortels moeten naar beneden kunnen.
- Meng de uitgegraven grond met een paar scheppen goed verteerde compost.
- Zet wortelnaakte rozen eerst een paar uur in een emmer water.
- Plant de roos zo dat de entplek, de knobbel waar de takken uit de wortelstok komen, een paar centimeter onder de grond zit. Dat beschermt hem tegen vorst.
- Vul aan, trap de grond licht aan en geef royaal water.
De grond rond rozen losmaken zonder wortels te beschadigen
Rozen hebben lange, diepe wortels die dicht onder de struik niet tegen een spade kunnen. Spit dus nooit rond een gevestigde roos. Je snijdt wortels door en de roos heeft maanden nodig om te herstellen.
Toch wil je de grond niet laten dichtslaan. Een vork met smalle, lange tanden is hier de oplossing. Die steek je in de grond en wrik je licht heen en weer. De grond breekt open en de wortels schuiven tussen de tanden door.
De Rozenvork is voor dit werk gemaakt. Hij heeft een tandvorm die diep in de grond gaat zonder de wortels te raken, en een essen T-greep van 90 cm voor staand werk. Voor rozen in een smalle border of een bak is de Rozenhandvork handiger. Die is er met korte handgreep, P-greep of knopsteel.
Werk de grond één of twee keer per jaar los, in het vroege voorjaar en eventueel in de herfst. Vaker is niet nodig.
Mulchen rond rozen: waarom en hoe?
Een laag mulch rond de struik houdt de grond vochtig, onderdrukt onkruid en voedt het bodemleven. Voor rozen is dat een van de beste dingen die je kunt doen.
Gebruik goed verteerde compost, oude stalmest of gehakseld tuinafval. Breng een laag van ongeveer vijf centimeter aan in het voorjaar, nadat je de grond hebt losgemaakt.
Houd een handbreedte vrij rond de stam. Mulch die tegen het hout ligt, houdt het nat en dat geeft kans op rot.
Met een brede handschep verdeel je compost vlot tussen de takken door zonder je aan de stekels te halen. De Compostschep is daar handig voor: het blad is breed en je schept er in één keer een flinke hoeveelheid mee.
Rozen hebben veel voeding nodig. Geef rozenmest of compost in maart en na de eerste bloei. Na begin augustus geef je geen mest meer. Het nieuwe hout moet voor de winter kunnen afrijpen.
Onkruid wieden rond rozen
Onkruid rond een roos neemt water en voeding weg en houdt vocht rond de onderste bladeren vast. Dat geeft sterrenroetdauw een kans. Houd de grond onder de struik dus open of bedekt met mulch.
Onder een roos kun je moeilijk met een lange schoffel werken. Je raakt de takken en de stekels raken jou. Een kort hakje met een handgreep werkt hier beter. Met het Onkruid- en wiedhakje kom je onder de takken door en hak je jong onkruid in één beweging weg, zonder diep in de grond te gaan.
Wortelonkruid zoals zevenblad of kweek is lastiger. Hak dat niet stuk, want dan krijg je juist meer planten. Steek de wortels er voorzichtig uit met een smalle handvork en haal elk stukje wortel weg dat je ziet.
Na het wieden zorgt een laag mulch ervoor dat je de rest van het seizoen veel minder werk hebt.
Welk gereedschap heb je nodig voor rozen?
Voor een paar rozen in de border heb je geen uitgebreide set nodig. Dit is genoeg:
- Een smalle spade voor het plantgat. Een borderspade is licht en past tussen bestaande planten. Heb je al een gewone spade, dan kun je die ook gebruiken.
- Een rozenvork of rozenhandvork om de grond jaarlijks los te maken. Kies de vork met T-greep als je veel rozen hebt en staand wilt werken. Voor een paar struiken of rozen in een bak is de handvork genoeg.
- Een kort hakje of een handvork om onkruid onder de struik weg te halen.
- Een schep of emmer om compost aan te voeren.
Een gewone spitvork kan in het plantgat dienen, maar niet rond een gevestigde struik. De tanden zijn daar te breed en te bot. Werk met handschoenen met lange kappen, dan blijven je onderarmen heel als je onder de takken door moet.
Rozen snoeien: kort samengevat
Snoeien hoort bij rozen, maar valt buiten wat wij verkopen. Hier alleen de hoofdlijnen.
De hoofdsnoei doe je in het voorjaar, meestal eind maart of begin april. Een bekende vuistregel is: snoeien als de forsythia bloeit. Haal dood, beschadigd en kruisend hout weg en knip de sterke takken terug tot boven een naar buiten gericht oog.
In de zomer knip je uitgebloeide bloemen weg. Doorbloeiende rozen geven dan nieuwe knoppen.
Gebruik een scherpe, schone snoeischaar. Een stompe schaar kneust de takken en dan dringen ziektes er makkelijker in.
